सगरमाथा संवाद : तयारीलाई तिब्र बनाउदै सरकार !

आगामी चैत २० देखि तीन दिनसम्म काठमाडौंमा हुने ‘सगरमाथा संवाद’ को तयारीलाई सरकारले तिब्र बनाउदै लागेको छ ।

गत वैशाख २ को मन्त्रिपरिषद्ले राष्ट्रिय, क्षेत्रीय, अन्तर्राष्ट्रिय तथा विश्वस्तरका समसामयिक तथा साझा चासोका विषय एवं मुद्दामा हरेक दुई वर्षमा नेपालमा विश्वस्तरको संवाद सञ्चालन गर्ने उद्देश्यले सगरमाथा संवादका रूपमा बहस गर्ने निर्णय गरेको थियो । संवादको पहिलो संस्करणमा जलवायु परिवर्तनको मुद्दामा बहस गर्न खोजिएको छ । जलवायु परिवर्तनको मुद्दा प्राविधिक भए पनि पछिल्ला वर्षमा राजनीतिक मुद्दाका रूपमा अघि बढेको छ । ठूला, विकसित र प्रदूषक मुलुकहरूले पेरिस सम्झौताअनुसार पालना गर्नुपर्ने कतिपय जिम्मेवारीलाई अस्वीकार गर्दै आएका छन् । अमेरिकाले पेरिस सम्झौतालाई अस्वीकार गर्दै जलवायुका नाममा कुनै पनि सहयोग गर्न तयार नभएको बताउँदै आएको छ ।

सगरमाथा संवादको मुख्य विषय ‘जलवायु परिवर्तन, पर्वतीय वातावरण र मानवको भविष्य’ तय गरिएको छ । उद्घाटन र समापन सत्र, दुई वटा नागरिक संवादसहित जम्मा १२ विषयगत सत्र रहनेछन् । त्यसमा विषयगत ज्ञान भएका जानकारहरूले प्रस्तुति दिनेछन् । प्रस्तुति नेपाली र विदेशी दुवैको हुनेछ । अनुकूलन र जीविकोपार्जन, खाद्य र पानी सुरक्षा, जलवायु परिवर्तनले निम्त्याएका विपत्ति, मानव, समृद्धि र प्रकृति, दिगो व्यापारका अभ्यासहरू, प्रविधिका लागि वित्त र अनुसन्धान, प्रकृतिमा आधारित अनुकूलनका उपाय र परम्परागत ज्ञान जस्ता विषयमा विशेषज्ञहरूको प्रस्तुति रहनेछ । हरित अर्थतन्त्र, दिगो भविष्यका लागि कार्ययोजना, जलवायु न्याय : महिला र युवाको भूमिकामा पनि बहस हुनेछ । जलवायु परिवर्तनका कारण तापक्रम वृद्धि हुँदा बढ्ता असर हिमाल, हिमनदी, हिमताल, हिमाली जनजीवन, प्रकृति, वन्यजन्तु, चराचुरुंगीलगायत समग्र जैविक विविधतामा देखापरेको छ भने नयाँखाले स्वास्थ्य समस्यासमेत भित्रिरहेका छन् ।

सगरमाथा संवाद का लागि सरकारले सार्क र बिमस्टेकसहित दुई दर्जनभन्दा बढी देशका राजनीतिज्ञ, कलाकार, सेलेब्रिटी र जलवायु अभियन्तालाई निम्तो गरेको छ । संवादमा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन, हलिउड स्टार लियोनार्दो डिक्याप्रियो, स्वीडेनकी प्रख्यात जलवायु अभियन्ता ग्रेटा थनवर्ग, अनलाइन बिजनेस कम्पनी अलिबाबा समूहका संस्थापक ज्याक मालगायतलाई समेत निमन्त्रणा दिइएको छ । यसैको पूर्वतयारीका स्वरूप माघ २६ गते आइतबार ‘राष्ट्रिय संवाद’ समेत गरिसकिएको छ ।

थप जानकारीका लागि : SagarmathaSambad

स्रोत: ekantipur, lokantar

पश्चिमी वायु पुन प्रवेश, आज बेलुकादेखि वर्षा र हिमपात

सोमबार दिउँसो बाट नेपाल प्रवेश गर्ने पश्चिमी न्युन चापीय प्रणालीका कारण सोमबार बेलुका र मंगलबार देशका धेरै स्थानहरुमा आंशिक देखि सामान्य बदलि रही पश्चिमी उच्च हिमाली भू-भागमा हल्का देखि मध्यम हिमपात तथा पश्चिमी पहाडी भू-भागमा हल्का वर्षाको सम्भावना छ।

स्रोत : जल तथा मौसम बिज्ञान विभाग

यस प्रणालीका कारण बुधबार पनि देशका धेरै स्थानहरुमा बदलि रही उच्च हिमाली भू-भागमा मध्यम देखि भारी हिमपात तथा पहाडी र तराईका केहि स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम वर्षाको सम्भावना छ ।

यो प्रणाली शुक्रबार सम्मनै रहनेछ। बिहिबार र शुक्रबार देशभर सामान्य बदलि रही उच्च हिमाली भूभागमा हिमपात हुनसक्ने तथा केहि स्थानहरुमा वर्षा हुन सक्ने भएकोले सतर्क रहनु हुन अनुरोध छ ।

शनिबार बाट मौसममा सुधार देखिनेछ।

आगामी तीन दिनको मौसम पूर्वानुमान

पौष २१ गते (सोमबार)
दिउँसो : देशको पश्चिमी र पुर्वी भू-भागमा आंशिक देखि सामान्य बदली रहि मध्य भू-भागमा आंशिक बदली रहनेछ। पश्चिम र पुर्वका एक दुइ स्थानमा हल्का बर्षाको संभाबना छ।

रातीः देशभर सामान्य बदली रहि पश्चिमका थोरै स्थानहरुमा र मध्य र पुर्वी भू-भागका एक दुइ स्थानमा हल्का बर्षाको संभाबना छ। देशको पश्चिम र मध्यका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका थोरै स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम हिमपातको सम्भावना रहेको छ।

पौष २२ गते (मंगलबार)

दिउँसो : देशको पश्चिमी र मध्य भू-भागमा आंशिक देखि सामान्य बदली रही पश्चिम र मध्यका थोरै स्थानहरुमा हल्का बर्षाको संभाबना छ भने पुर्वि भू-भागमा आंशिक बदलि रहने छ। देशको पश्चिमी र मध्यका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका थोरै स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम हिमपातको सम्भावना रहेको छ।

रातीः देशको पश्चिमी भू-भाग, मध्य र पुर्वका पहाडि भु-भागमा आंशिक देखि सामान्य बदली रही पश्चिमका थोरै स्थानहरुमा हल्का बर्षाको संभाबना छ भने मध्य र पुर्वी पहाडी भू-भागका एक दुइ स्थानमा हल्का बर्षा को संभाबना रहिको छ। देशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका थोरै स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम हिमपातको सम्भावना रहेको छ।

पौष २३ गते (बुधबार)

दिउँसो : देशभर सामान्य बदली रही पश्चिमका केहि स्थानहरुमा र मध्य र पुर्वका थोरै स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम बर्षाको संभाबना छ। देशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका केहि स्थानहरुमा मध्यम देखि भारी खालको हिमपात हुने सम्भावना रहेको छ।

रातीः देशभर सामान्य बदली रही पश्चिमका केहि स्थानहरुमा र मध्य र पुर्वका थोरै स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम बर्षाको संभाबना छ। देशका उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागका केहि स्थानहरुमा हल्का देखि मध्यम देखि भारी खालको हिमपात हुने सम्भावना रहेको छ।

समाचार साभार: हाकाहाकी 

सुर्खेतमा जडान गरियो मौसमसम्बन्धी पूर्वसूचना दिने ‘राडार’

साभार ः सेतोपाटी

सुर्खेत र दैलेखको सीमाना रातानाङ्लामा जडान गरिएको नेपालको पहिलो मौसमी राडार। तस्विर : दिपकजंग शाही/सेतोपाटी

 

सुर्खेतमा जडान गरिएको मौसमसम्बन्धी पूर्वसूचना दिने प्रणाली ‘रेडियो डिटेक्सन एण्ड रेन्जिङ’ (राडार)को उद्घाटन गरिएको छ। सुर्खेत र दैलेखको सीमानामा पर्ने रातानाङ्लामा जडान गरिएको राडारको मंगलबार ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्री वर्षमान पुनले उद्घाटन गरेका हुन्। उद्घाटनका क्रममा मन्त्री पुनले पूर्वसूचना प्रणालीले नागरिकको सुरक्षामा महत्वपूर्ण सहयोग गर्ने बताए। मौसमअनुसार जोखिमको सम्भावना पुग्न सक्ने क्षतिका बारेमा जानकारी लिन राडारले दिने भएकाले यसको सदुपयोगले जोखिम व्यवस्थापनमा सहयोग पुग्ने उनले बताए। मन्त्री पुनले राडारले दिने सूचना हरेक नागरिकसम्म पुग्ने व्यवस्था मिलाउन समेत आग्रह गरे।

०७५ कात्तिक १४ गते निर्माण सम्पन्न भएको राडार विभिन्न अन्यौलका कारण सञ्चालनमा आउन सकेको थिएन। यसअघि यसबाट लिइने जानकारी अमेरिकामा रहेको इन्टरप्राइज इलेक्ट्रोनिक्स कोअपरेसन (सिइसी)ले संकलन गर्दै आएको थियो। सोही कम्पनीसँगको सम्झौतामा नेपालमा राडार जडान गर्ने प्रक्रिया चलेको छ। अब सुर्खेतमा जडित राडारले दिने सूचना जल तथा मौसम विज्ञान विभाग काठमाडौंबाट संकलन गरिनेछ।

 

संकलित सूचना प्रवाह तथा अन्य विषयमा समन्वय भने सुर्खेतमा रहेको जल तथा मौसम विज्ञान कार्यालयले गर्नेछ।

 
 

मनसुन अझै दस दिन लम्बिने

नेपालमा मनसुन प्रवेश गर्ने औसत मिति जुन १० मानिन्छ भने सामान्यतया सेप्टेम्बर २३ सम्म मनसुन कायम रहन्छ। पछिल्लो केही वर्षको तथ्यांक हेर्दा नेपालमा सेप्टेम्बरमा मनसुन नसकिएर अक्टोबरसम्म पुग्ने गरेको छ। 

जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार नेपालबाट मनसुन यो दिनबाट बाहिरिन्छ भनेर किटानी गर्न नसकिए पनि अहिले नै बाहिरिने संकेत भने देखिँदैन।अहिले पनि मनसुन सक्रिय रही सामान्य वर्षा भइरहेकाले मनसुन अझै हप्ता १० दिनसम्म कायम रहने सङ्केत देखिएको छ।

आगामी मंगलबारसम्म देशभरका मौसम सामान्य बदली रहने र पूर्व र मध्यका केही स्थानहरूमा हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने महाशाखाले प्रक्षेपण गरेको छ। स्रोत: Setopati

 

विपदका कारण झन्डै ३ अर्बको नोक्शानी

यस बर्ष (बैशाख देखी श्रावण महिना) को बीचमा मात्रै विपदका कारण झन्डै ३ अर्बको आर्थिक नोक्शानी हुन पुगेको छ। जसमा मनसूनी प्राकृतिक प्रकोपको हिस्सा उल्लेख्य मात्रामा रह्यो।  बाढी पहिरो ले मात्रै १२१ जानाको ज्यान लिएको छ। 

स्रोत : राष्ट्रिय आपत् कालिन कार्य संचालन केन्द्र, गृह मन्त्रालय